Tarih:

Obezite & Kilo Kontrolü

Obezite; vücuttaki yağ miktarının normalden fazla olması sonucu ortaya çıkan, yaşam süresini ve kalitesini olumsuz yönde etkileyen kronik bir hastalıktır. Vücuttaki yağ dokusu genele yayılmış olabileceği gibi bölgesel de olabilir. Vücut ağırlığını; besinlerle alınan enerji ile  vücudun harcadığı enerjinin birbirine eşit olmasıyla dengede tutabiliriz. Eğer alınan enerji harcanan enerjiden fazla ise vücutta fazla miktarda yağ depolanır ve bu durumun ilerlemesi ile obeziteye neden olabilir.

Beden Kitle Endeksi (BKI) ve Obezite

Obezitenin saptanmasında en yaygın kullanılan yöntem beden kitle indeksi (BKI) dir. Bu değer; bireyin vücut ağırlığının (kg) boy uzunluğunun karesine bölünmesi ile bulunur. Ancak sporcularda, hamilelerde, çocuklarda ve yaşlılarda bu değerlendirme önerilmez.

BKI = KİLO ( kg )  /  ( BOY )2  (m2)

BKI nin 25-29,9 arasında olması kişinin kilolu olduğunu 30 ve üzeri olması ise obez olduğunu gösterir. Bireylerin vücut ağırlığının, kas oranının, yağ oranının ve bunların vücuttaki dağılımının değerlendirilmesi gereklidir. Bu nedenle diyetisyenler ve sağlık profesyonelleri olarak bioelektrik empedans sistemi denilen ve vücut bileşimini analiz eden özel bir ölçü aleti kullanır. Tabi verilen kiloların vücuttaki fazla yağlardan olması işin püf noktası.

»  Tip 2 Diyabet İle Egzersiz

Şişmanlığa Yol Açan Sebepler

  • Genetik
  • Enerji Alımı ve harcamasındaki dengesizlik*
  • Hormonal dengesizlikler
  • Psikolojik problemler
  • Kullanılan bazı  ilaçlar
  • Çok düşük kalorili diyetler

(*yanlış beslenme alışkanlıkları, yüksek kalorili gıdalarla beslenme, hareket azlığı)

Genetik – Hormon – Sinir

Beden ağırlığının düzenlenmesinde hormonal ve sinirsel faktörler kalıtımsaldır. Yağ hücrelerinin sayısı, büyüklüğü ve bedenin belirli bölgelerine dağılımı ile dinlenme metabolik hızı (bazal metabolizma hızı) kalıtımla ilintilidir. Tabi evdeki beslenme alışkanlıkları da çocukların beslenmesini önemli ölçüde etkiliyor. Yapılan araştırmalar anne ve babası kilolu olan çocukların kilo almaya daha yatkın olduklarını gösteriyor.

Soru-Cevaplar

Nasıl beslenirsek obeziteye yakalanma riskimiz artar?

Şişmanlık enerji alımının uzun süre harcanandan çok olması sonucudur. Enerji alımındaki fazlalık, aşırı yeme, yağlı ve şekerli besinleri tercih etme şeklindeki yeme davranışından kaynaklanabilir. Fiziksel aktivitenin de azalması şişmanlığın bir diğer nedenidir.

Doğru beslenerek ve düzenli egzersiz yaparak şişmanlığa yakalanma riskimizi azaltabiliriz. Burada dikkat edilmesi gereken nokta enerji, karbonhidrat, protein, yağ, posa, vitamin ve mineral yönünden yeterli ve dengeli bir beslenme uygulanmasıdır.

Obezitenin yol açtığı hastalıklar nelerdir?

Yüksek tansiyon,  kalp damar hastalıkları, kolesterol yüksekliği, Tip 2 diyabet riskini arttırmaktadır. Beden ağırlığının daha da artması ise bazı kanserlerin, eklem ve safra kesesi hastalıklarının oluşumu veya ilerlemesi için risk faktörüdür.

Obezite tedavisinde kullanılan yöntemler nelerdir?

1- Kişiye özel sağlıklı beslenme danışmanlığı

2- İlaçlar ve cerrahi müdahaleler

Bir ayda en fazla kaç kilo vermeliyiz?

Dünya sağlık örgütü haftada 0.5-1 kg olmasını öneriyor. Hızlı verilen kilolar hızlı geri alınıyor. Kilo vermek ve verilen kiloları korumak çok önemli. Kiloda %5 lik bir kayıp bile biraz önce bahsettiğimiz kronik hastalıklara yakalanma riskimizi önemli ölçüde azaltıyor.

»  BED [Binge Eating Disorder] Nedir?

Hızlı yemek yemek kilo alma sebebi midir?

Doygunluk hissimiz yemeye başladığımız andan itibaren ilk 15 dk içinde oluşuyor. Eğer biz 5 dakikada yemeğimizi bitiriyorsak geri kalan 10 dakikada ihtiyacımız olandan fazlasını tüketebiliriz. Hızlı yemek aynı zamanda iyi çiğnemediğimiz için mide rahatsızlıklarına ve insülin salınımında ani değişikliklere neden olabiliyor. Bu yüzden yavaş yemek daha sağlıklıdır.

Yemek yedikten sonra uyumak kilo aldırır mı?

Çok geç saatlerde yemek enerji harcamamız yavaşladığı için kilo alımını kolaylaştırır. Yemek yedikten sonra en az 2 saat uyunmamalıdır.

Maydonoz suyu zayıflatır mı?

Direkt olarak hayır maalesef. Sadece ödem atımını kolaylaştırır. Vücuttan fazla suyu atar. Suyu yerine koyduğunuzda kiloların geri geldiğini göreceksiniz.

Elma sirkesi içersek yağlarımız erir mi?

Elma sirkesi çok faydalıdır. En çok sabah suya eklenerek aç içilmesi önerilir. Ancak kilo verdirici özelliği yoktur. Kilo vermek için değil ama sağlık için kullanılabilir. Ancak kişinin mide ile ilgili problemleri varsa sıkıntı yaratabilir dikkat.

Meyveyi günün hangi saatinde tüketmeliyiz?

Meyveleri yemek aralarında kullanmak yani ara öğün olarak daha doğru olacaktır. Özellikle vitamin, mineral, su ve lif içeriği açısından zengindirler.

Aç kalarak kilo vermek doğru mudur?

Aç kalmak metabolizmayı yavaşlatan bir durum. Uzun açlıklar metabolizmada kıtlık sinyallerinin çalmasına ve yemeye başladığımızda fazla tüketmemize ve tükettiğimiz gıdaların daha kolay depolanmasına neden olur. Bu nedenle azar azar sık sık beslenmemiz daha uygun olacaktır.

Gece yatmadan önce bir şeyler atıştırmak zararlı mı?

Vücut en az enerjiyi uyurken harcar. Bu nedenle yatma saatimizden en az 1.5-2 saat önce bir şeyler tüketmek daha doğru. Tabi 1,5-2 saat önce ne atıştırdığınıza da bağlı. Eğer kalorisi yüksek bir gıda tercih ediyorsanız vücut bunu harcayamayacağı için depolayacaktır ve kilo olarak size yansıyacaktır.

»  Göreceli Yağ Kitle İndeksi (RFM) Nedir?

Metabolizmamızı nasıl hızlandırabiliriz?

Metabolizmamızı en kolay hızlandırma yöntemi yaşa göre değişmekle beraber yürüyüş ve egzersizdir. Bunun yanında kahve, yeşil çay ve bitter çikolatanın ek faydaları azımsanmayacak kadar önemlidir.

Zayıflama hapları ve bantları kullanmak işe yayar mı?

Obezite tanısının konması, tedavi süreci ve başlanacaksa ilaç kullanımı mutlaka hekim ve diyetisyen kontrolünde yürütülmelidir. İnsanlar sağlıklı kilo vermek yerine daha kısa zamanda daha zahmetsiz kilo vermek uğruna birçok sağlıksız yöntemler kullanmayı tercih edebiliyorlar. Aktarlarda, güzellik salonlarında, eczanelerde, internette çok sayıda bitkisel besin destekleri bulmak mümkün. Mucize zayıflamanın en etkin yolu olarak ilaç adı altında piyasaya sürülen ‘bitkisel besin desteği’ ürünlerin birçoğu, ilaçlarda olması gereken Sağlık Bakanlığı onayına sahip değillerdir. Ki Sağlık Bakanlığı onayı olması onu hızlı kilo vermede sağlıklı kılmaz.

Bitkisel olanın doğal olduğu düşüncesinin cazibesiyle kişilere çok kolay ulaştırılan bu ürünler sanılanın aksine yan etkiler yönünden de zararsız değillerdir. Tıbbi ilaçlar üzerinde yapılan klinik çalışma ve deneylerden geçmedikleri için de güvenilirlikleri çok zayıftır. Bitkisel içerikli bu ürünlerin çoğu da kafein içeriklerinden dolayı metabolizma hızlandırıcı etki gösteriyor zannedilse de, ileri ki dönemde ortaya çıkabilecek birçok ağır hastalığın habercisi niteliğindedirler. Hipertansiyon, dehidratasyon, akut böbrek veya karaciğer yetmezliği gibi ciddi yan etkileri bulunan bu ürünlerin yerine, tıbbi beslenme tedavisi (yani diyet) ve egzersiz uygulanması daha doğru bir yoldur. Obezite tekrarlama riski olan, uzun tedavi gerektiren kronik bir hastalıktır. Zayıflamak için bitkisel besin destekleri kullanmak yerine yeterli ve dengeli beslenerek, kişinin benimseyeceği kişiye özel bir diyet programı uygulamak daha sağlıklı sonuçlar almayı sağlar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Copy link
Powered by Social Snap