Çölyak Hastalığı – Çölyak Diyeti Nedir?

Çölyak hastalığının ilk belirtileri, bebeklerde 6. ay ek besinlere geçiş ile baş gösterebilir. Bu yalnızca bebeklik döneminde ortaya çıkacağı anlamına gelmez. Günümüzde bir çok firmanın üretiği Gluten Free ürünlerinin pazarlanmasıyla sağlık problemi olmayan kişilerde bile gözlemlenebilmektedir.

0
Okuma Süresi: < 1 dakika

Çölyak hastalığının ilk belirtileri, bebeklerde 6. ay ek besinlere geçiş ile baş gösterebilir. Bu yalnızca bebeklik döneminde ortaya çıkacağı anlamına gelmez. Günümüzde bir çok firmanın hastalığın popüleritesinden faydalanmak üzere üretiği Gluten Free ürünlerinin marketlerde artması dolayısıyla sağlık problemi olmayan kişilerin uzun bir süre bu besinlerden tüketmesi halinde tekrar gluten içeren besinlere döndüğünde de gluten hassasiyeti gözlemlenebilmektedir.

Gluten özellikle buğdayda ve birçok tahıl tanesinde bulunan bir proteindir. Çavdar, yulaf ve arpa gibi diğer tahılların bileşiklerinde de bulunur.  Bireyde ilerleyen gluten hassasiyeti ile Çölyak gelişmesi durumunda; büyüme geriliği, çomak parmak, anemi, kilo kaybı gibi durumlar gözlenebilir. Özellikle ince barsak hasarı da en sık görülen bulgulardandır.

  • Save
Çölyak Diyeti Nedir? – Gluten Free Ürünler

Vücuda alınan besin, ince bağırsak tarfından ayrıştırılıp bağırsak mukozası üzerinden kana karışır. Vücudumuzun yeterince besin alabilmesi için ince bağırsakta çok sayıda villuslar olarak adlandırılan kıvrımlar bulunur. Çölyak hastaları glutenli yiyecekler tükettiklerinde bağırsak mukozasında alerji nedeniyle villus çıkıntıları ve kıvrımları tahribe uğrar ve küçülür. Böylece bağırsakta villusların yüz ölçümü gittikçe azalır ve alınan besinler yeterince emilemez. Bunun sonucunda gelişen beslenme yetersizliği ve arkasından gelen hastalık belirtileri kaçınılmazdır.

»  FODMAP Diyeti Nedir?

Gluten intoleransı çeşitleri;

  • Çölyak Olmayan Gluten Duyarlılığı
  • Buğday Alerjisi
  • Çölyak Hastalığı

Çölyak olmayan gluten duyarlılığı oldukça ön plandadır ve bireylere baş ağırısı, konfüzyon, ataksi gibi semptomlarla birlikte karın ağrısı ve şişkinlik gibi çölyak hastalığına benzer gastrointestinal belirti gösterebilir.

Çölyak çeşitli sistematik hastalıklar ve Tip 1 Diyabet gibi otoimmün hastalıklar ile ilişkilidir. İncebağırsak biyopsisi ile kesin tanı konulur. Genllikle glutensiz diyetle beslenmeyle düzelir. Gluten intoleransı yaşam boyu sürmektedir ve bilinen tek tedavi diyetten gluten çıkarılmasıdır. Çölyak hastalarında gerekli koşullar sağlanmadığında ve özel diyete uyulmadığında Laktoz İntoleransı gelişme olasılığı da ortaya çıkmaktadır.

Gluten intoleransı, İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) ile karıştırılabilir. IBS’de önce glutensiz diyet denenmeli sonra FODMAP Diyet uygulanmalıdır.


Çölyak Hastalığında Beslenme - Glutensiz Diyet

Bu tablo genel olarak serbetler ve yasakları içermektedir. Hazır paketli ürünlerde besin tablosu ve içindekiler bölümü dikkatli okunmalıdır.
BESİNLERSERBESTLER
(Ürün etiketleri kontrol edilmelidir.)
YASAKLAR
(Ürün etiketleri kontrol edilmelidir.)
Süt ve Süt ÜrünleriGluten içermeyen süt ve süt ürünleriMalt içeren süt, bazı soya sütleri
Glutensiz ibaresi olmayan tüm yoğurtlar
Et ve Et ÜrünleriSade pişirilmiş (gluten içeren ögeler eklenmeden)
Sığır
Kuzu
Kümes hayvanları
Kurubaklagil yemekleri
Glutensiz mısır unu eklenerek pişirilmiş güveçler
Sosis
Gluten içeren ögeler eklenerek pişirilmiş et türleri (soya sosları vb gibi)
Pane etler, tavuk, balıklar
Pizza
Paylar
Tartlar
Patane ürünleri
YumurtaHepsi-
Nişasta İçeriği Yükesek BesinlerSade haşlanmış, sote veya püre edilmiş patates
Glutensiz makarna
Pirinç
Mısır unlu garnitürler
Buğday unu eklenerek hazırlanan patates
Buğday unu makarnası
Buğday unu eriştesi
Kuskus
SebzelerDiğer sebzelerTerbiy eedilmiş sebzeler (beyaz soslu, karnabahar graten gibi)
MeyvelerTüm taze ve konserve meyveler-
Ekmek ve TahıllarGlutensiz un ile hazırlanan ekmekler
%100 çavdar ekmeği
Pirinç unu ile hazırlanan kek, pasta vb.
Glutensiz kahvaltılık tahıllar
Karabuğday
Darı
Kinoa
Pirinç patlağı
Diğer ekmekler
Hazır kahvaltılıklar
Kruvasan
Hamburger, tost, sandviç ekmekleri
Sandviç, Börek, Tuzlu PastalarGlutensiz unla yapılan sandviçlerİşlenmiş et ürünleri veya gluten içeren dolgu malzemeleri kullanılmış glutenli sandviçler
ÇorbalarGlutensiz et suyu tabletleriyle hazırlanmış çorbalar
Glutensiz un eklenerek yapılmış çorbalar
Kurubaklagil unlarıyla hazırlanmış çorbalar
Pirinç çorbası
Mercimek çorbası
Arpa
Buğday, çavdar unu ve ürünleri eklenerek yapılmış çorbalar
Hazır çorbalar
Kahvaltılık ÜrünlerMargarin
Reçel
Bal
Fıstık ezmesi
Buğday unu içeren tüm kahvaltılık soslar
Pankekler
Tatlı, Bisküvi, PastaMısır unlu kastırdlar
Kremalı pirinçli tatlılar
Jöle
Dondurma
İrmik
Tapyoka (glutensiz un)
Glutensiz unla yapılmış bisküviler
Pudingler
Kekler
Hazrı kabartıcılar eklenerek hazırlanmış kastırdlar
Paylar
Tartlar
Pastane ürünleri
İçeceklerDiğer içeceklerİçilebilir çikolata, maltlı süt tozları
Salatalar ve SoslarPeynir, yumurta ve kurubaklagiller eke-lenerek hazırlanan salatalar
Tob ve somon balığı gibi konserve balıkları içeren salatalar
Sade pişirilmiş sığır, kuzu, kümes hayvanları eklenerek hazırlanan salatalar
Glutensiz soslar
Et suyu tabletleri
Makarna salataları
Hardal
Turşular
Soya sosu
Buğday unu eklenerek terbiye edilmiş çorbalar
DiğerKrema
Tuz
Karabiber
Tamari (glutensiz soya sosu)
Sirke
Ararot nişastası
Kuruyemişler ve yağlı tohumlar
Bazı saflaştırılmış buğday ürünleri
Kahve beyazlatıcı
Malt sirkesi
Pudra şekeri karışımları

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: İçerik kopyalanamaz, sayfa linkini kullanarak paylaşabilirsiniz!
Copy link
Powered by Social Snap